Khám phá nét ẩm thực độc đáo của người Thái Sơn La

Sơn La được nhiều người biết đến với các địa danh như Mộc Châu, nhà Tù Sơn La, đỉnh mây Tà Xùa…Và đã vào trong tác phẩm văn học của nhà văn Tô Hoài với những tác phẩm: Vợ chồng A Phủ, Cây đào Tô Hiệu…Không chỉ có thế, ở đây còn có nét ẩm thực vô cùng hấp dẫn. Cùng chúng tôi khám phá nét ẩm thực của người Thái Sơn La.

khám phá ẩm thực độc đáo của người Thái Sơn La

Món ăn của người Thái thường rất cầu kỳ, nguyên liệu tẩm ướp phong phú đa dạng, chủ yếu là đồ rừng núi. Cách làm truyền thống được truyền từ đời này sang đời khác. Đặc biệt rât giàu dinh dưỡng và hương vị thơm khác biệt.

Món nướng, gác bếp của người Thái khi làm thường tẩm ướp hạt dổi, hạt mắc khén (hạt tiêu rừng), ớt, tỏi…Thịt trâu gác bếp, nếu theo đúng phương thức cổ truyền thì thịt sẽ cắt to như bắp tay, tẩm ướp gia vị, vùi trong than củi cho chín xơ bên ngoài rồi gác bếp. Khi ăn, lấy chày đập dập, xé sợi rồi chấm với chẩm chéo. Thức muối chấm được làm từ hạt dổi, mắc khén, tỏi…rất ngon.

thịt trâu gác bếp Sơn La
Thịt trâu gác bếp Sơn La bịch 500g, thớ thịt đỏ tươi, thơm ngậy

Món nướng nữa là cá nướng (pa pỉnh tộp). Cá người Thái hay dùng để làm là cá suối, cá sông Đà, cho chất lượng thịt chắc ngon nhất. Cá mổ sống lưng, nhét gừng, hạt mắc khén, các gia vị vào bụng rồi nướng. Ăn rất thơm, lạ.

cá gác bếp Sông Đà, Sơn La
Cá gác bếp (pa pỉnh tộp)

Cùng với món nướng, những món truyền thống của đồng bào Thái được chế biến từ gạo nếp là cơm lam, xôi ngũ sắc. Để làm món cơm lam, gạo nếp nương, ngâm ủ qua đêm. Sau đó cho vào ống tre, thêm nước vừa đủ và nút lại bằng lá chuối, đốt trên bếp lửa đến khi vỏ ống nứa cháy sém lan tỏa mùi thơm từ gạo, ống nứa không còn nước là chín. Sau đó chẻ tách từng phần cật chỉ còn lại lớp lụa mỏng bó chặt từng cây cơm trắng nõn. Đối với món xôi ngũ sắc, người dân thường chọn gạo nếp tan hạt mẩy, chắc, bóng; ngâm vào nước lá cây “khảu cắm” tạo thành các màu xôi khác nhau: trắng, tím, đỏ, vàng, xanh, tượng trưng cho âm, dương, ngũ, hành, tình đoàn kết các dân tộc anh em.

Món cơm xôi này ăn kèm thịt lợn gác bếp, nhất là loại thịt ba rọi rút xương gác bếp thì tuyệt vời. Vì nó còn chút mỡ ăn ngậy, ngon. Lợn làm gác bếp là loại lợn mán cắp lách.

Những món rau rừng cũng là điểm nhấn ẩm thực người Thái Sơn La. Những món dân dã sẵn có trong vùng như hoa ban, hoa chuối, rau rừng làm nộm cũng đủ làm say lòng thực khách phương xa. Kèm thêm chút lạc (đậu phộng), rau mùi rau húng, chút mắc khén. Điển hình nhất là món nộm da trâu. Nộm a trâu là ẩm thực đặc trưng gia truyền của người Thái.  Da trâu rất dày và cứng nên phải chế biến rất cầu kỳ, khéo léo, tỉ mỉ để lớp da trâu mềm, dai ngon sần sật, chua chua, ngọt ngọt còn có vị bùi của lạc rang. Đặc biệt, món ăn này có vị chua thơm, thanh thanh không phải từ dấm hay chanh mà từ nước măng chua. Nước măng chua làm cho da trâu trở nên mềm, giòn và không bị ngấy. Chính vì sự kết hợp hoàn hảo này đã tạo nên một món ăn đặc sản lạ miệng dành cho du khách.

Nói đến ẩm thực của đồng bào dân tộc Thái ở Sơn La, không thể không nhắc đến món canh bon. Những nguyên liệu để chế biến món ăn rất cầu kỳ, thành phần chính chỉ gồm lá “bon”, cà rừng, ớt, mắc khén, hành củ, bạc nhạc bò hoặc thịt bò, muối, mì chính, lá lốt… Cây bon sau khi hái về rửa sạch, tước bỏ vỏ rồi ngâm qua nước muối loãng. Sau đó, đem bon thái nhỏ cho vào nồi nấu với thịt bò hoặc xương bò. Sau khi thịt và bon trong nồi đã nhừ, người nấu cho rau và các gia vị đã chuẩn bị vào nồi canh và nêm sao cho vừa ăn.

Khi thưởng thức canh bon, thực khách sẽ cảm nhận được mùi thơm đặc trưng của mắc khén, vị bùi ngậy của bon, vị cay của ớt, quện với vị ngọt của thịt tất cả tạo nên hương vị đậm đà không thể trộn lẫn với bất kỳ món canh nào khác. Bên cạnh các món ăn kể trên, các món đồ chấm cũng là điểm nhấn đặc biệt trong văn hóa ẩm thực của đồng bào Thái Sơn La. Từ hạt mắc khén, ớt nướng và rất nhiều loại gia vị khác, người chế biến đã làm nên món chẩm chéo mang vị cay, nồng đặc trưng, không thể thiếu trong mỗi bữa cơm của người dân địa phương.

Còn rất nhiều món ẩm thực độc đáo của người Thái Sơn La mà chỉ trong 1 bài viết như này khó có thể kể ra hết. Quý khách đến Sơn La, đừng quên thưởng thức những món đặc sản của người Thái và mua về làm quà.

Hiện nay, các món đặc sản của người Thái Sơn La có sẵn ở TPHCM. Chúng tôi có thịt trâu gác bếp, thịt bò, lợn, ba rọi gác bếp. Hay những gia vị nổi tiếng như mắc khén, hạt dổi, chẩm chéo, măng ớt Sơn La. Chắc chắn sẽ làm quý khách hài lòng về chất lượng.

Gọi ngay
Chat với chúng tôi qua Zalo
Facebook Messenger